HRONOLOGIJA KAMPANJE “NECU BARU, HOCU TARU” 2004
Ekoloska kampanja “Necu baru, hocu Taru” se razvila kao odgovor na sve ucestalije najave visokih zvanicnika Vlade Crne Gore i Republike Srpske da ce se pristupiti izgradnji hidroelektrane “Buk Bijela” na rijeci Drini, koja bi, zbog obima svoje akumulacije, potopila i donji dio kanjona živopisne rijeke Tare, nepotopljeni deo kanjona reke Pive i kanjon Sutjeske.
Projekat HE »Buk Bijela«
Projektom je predvidjeno: HE Buk bijela instalisane snage 450 MW i hidroelektrane Srbijne instalisane snage 55,5 MW uz korišćenje hidropotencijala rijeke Drine. Koncesija se daje na osnovu B.O.T. modela(placamo elektricnu energiju koncesionaru 50 godina i imamo potpoljenu rijeku), izgradi, koristi i predaj projektnog finansiranja na period maksimalno 30 godina, sa mogućnošću produženja za 20 godina.Izgradnja pomenute dvije hidroelektrane predviđena je u roku od 4,5 godine, saglasno dinamičnom planu izgradnje. Izgradnja ove hidroelektrane, oko 10 kilometara nizvodno od Srbinja, počela je sedamdesetih godina prošlog vijeka, da bi 1974. godine radovi bili zaustavljeni i objekat konzerviran, zbog ogromnog otpora domaće i svjetske stručne javnosti (preko 500 naučnika iz cijelog svijeta, kao i Svjetski kongres geografa u Edinburgu 1984. je bilo protiv ovog projekta zbog katastrofalnih posledica na prirodnu sredinu). Preme prvobitnom projektu elektrana bi imala snagu od 450 megavata, godišnje bi proizvodila milijardu i sto miliona kWh električne energije, a njeno akumulaciono jezero zahvatilo bi 410 miliona kubnih metara vode.Ovaj projekat bi koristili BiH i Crna Gora u omjeru 70 na prema 30 u korist BiH.
Koriscenja hidroelektrana posle 50 godina mora na kompletan remont sto kosta kao izgradnja nove i koju naravno opet gradi koncesionar(klasicna kolonijalna eksplatacija)
Američki USAID je ocijenio da izgradanja sistema "Buk-Bijela" nije ekonomski opravdana. Zbog toga je i Savjet ministara BiH tražio od vlasti Republike Srpske da preispita odluku o realizaciji ovog projekta.
Režimi zaštite pod kojim se nalazi rijeka Tara
Spemenik prirode od ušća Bistrice u Taru pa do Šćepan polja,
Sastavni dio NP “Durmitor”
Zona sa posebnim režimom zaštite u okviru Nacionalnog Parka Durmitor, od ušća rijek Bistrice u Taru pa do ušća rijeke Sušice u Taru.
Svjetska zajednica je zaštitila rijeku Taru 1976. godine kroz kroz UNESCO-ov program «Man and Biosphere» (M&B) – i učinila rijeku Taru UNESCO-ovim rezervatom koji je zaštićen programom «Čovjek i biosfera».
Svjetska zajednica je zaštitila Durmitor i rijeku Taru 1980. godine kao Mjesto svjetskog naslijeđa UNESCO-a. Nacionalni park «Durmitor» sa rijekom Tarom nalazi na listi mjesta svjetske prirodne basštine UNESCO-a.
Republika Crna Gora je u svoj Ustav unijela odrednicu koja je karakteriše kao ekološku državu. Svi programski dokumenti koji razrađuju razne strategije razvoja polaze od ove ideje.
Više članova ustava republike Crne Gore e obezbjedjuju ovakvo opredjeljenje i u ovo slučaju takodje idu u prilog Tari (Clan 1, 2, 19, 65)
Skupština Republike Crne Gore je 1992. godine usvojila Deklaraciju o ekološkoj državi Crnoj Gori, kojom uspostavlja državni i pravni odnos sa prirodom i obavezuje se na njenu zaštitu
Civilizacijska dostignuća, oličena u ekološkim pravima kao jednim od osnovnih ljudskih prava, Deklaraciji UN o čovjekovoj okolini iz 1972.godine, Konvenciji o zaštiti svjetske prirodne i kulturne baštine 1972, Svjetskoj povelji o prirodi 1982, i Rio deklaraciji o životnoj sredini i razvoju 1992, obaveze su i za Crnu Goru. „Zaštita i unapređenje čovjekove okoline je ključno pitanje koje pogađa dobrobit ljudi i ekonomski razvoj širom svijeta: to je urgentna želja ljudi iz cijelog svijeta i dužnost svih vlada“ - Deklaracija Konferencije UN o čovjekovoj okolini iz 1972
NEGATIVNI UTICAJI NA PRIRODU I LJUDE U vremenu u kojem MILIJARDA stanovnika planete zemlje nema pristup izvorima pitke vode, Crna Gora uvozi za 30 MILIONA eura flasirane vode godisnje! Sada kad i sama ima problem s nedostatkom u gradovima - od mora do Durmitora - pokusava potopiti ONO STO novinar BBC-ja ISPIJAJUCI VODU DIREKTNO IZ TARE KOMENTARISE: "Ne znam gdje ovako nesto mozete uraditi danas u Evropi" .Prema riječima stručnjaka na jednom izvoru vode koji bi se eksplatisao na Pivi moguće je ostvariti veću dobit za Crnu Goru od pomenute Hidroelekrtrane. U ovom projektu rijeka Piva bi bila potpuno potopljena.
Dio rijeke Tare koji se planira potapati najatraktivni je za rafting i u svim nastupima crnogorskog turizma upravo rijeka Tara ima najzapaženije mjesto i najveće interesovanje gostiju širom svijeta je za rafting na TARI..Potapanje ovog dijela rijeke nanijelo bi nesagledive posledice sa ovog aspekta po cijelu Crnu Goru i odrazilo se na gubitak radnih mjesta u turizmu u cijeloj zemlji. i pored toliko očiglednih argumenta uporno se pokušavaju prenebregnuti i ove činjenice(Naslov kampanje crnogorskog turizma nosi naziv “WILD BEAUTY”) • Na dijelu Tare predvidenom za potapanje ima vise od 15 izvora pitke vode • U delu kanjona Tare predvidjenom za potapanje, više neće biti Lipljena a brojnost Mladice i Potocare ce se uveliko umanjiti i te dvije vrste ce postati rijetke, i da ce do promjena doci i u dijelu koji se nalazi u sklopu NP «Durmitor» jer ce usled postojanja hidroakumulacije doci do usporavanja dijela toka uzvodno od jezera a to ce usloviti i kvalitativne i kvantitativne promjene glavnih ekoloskih faktora i izmjenu zivotne sredine same rijeke u NP «Durmitor» a sto ce uticati na brojnost i zdravlje populacija ove tri salmonidne vrste. • Potapanjem kanjona Tare i izgradnjom mamutske brane nanijela bi ornitofauni Durmitora nepopravljiva steta jer ce se izgubiti zauvijek prostrano, ocuvano i karakteristicno prirodno staniste za mnoge vrste koje se nalaze na spisku zasticenih. Time se grubo krsi Zakon o zastiti prirode koji eksplicitno navodi da je zabranjeno unistavati stanista zasticenih vrsta zivotinja. Istu odredbu ima i Rjesenje Zavoda za zastitu prirode Crne Gore kojim su stavljene pod zastitu navedene vrste a koji se u nacionalnom zakonodavstvu tretira kao Lex specialis. • Izgradnjom sistema hidroelektrana «Buk bijela» i potapanjem kanona Tare, Pive i Sutjeske najdrasticnije se krsi Bird (Pticja) direktiva (79/409 EEC) o zastiti u prirodi zivecih ptica i Habitatna direktiva (92/43 EEC) koja se odnosi na zastitu prirodnih stanista i divlje flore i faune na njima. A upravo ove dvije direktive cine sistem Natura 2000 i glavne su smjernice razvoja i zastite prirode u Uniji. Sistem Natura 2000 postao je opsteprihvacen akt djelovanja i u zemljama koje pretenduju na clanstvo u EU , medu kojima je i Crna Gora. Najveci broj vrsta ptica navedenih u aneksima 1, 2 i 3 Pticje direktive Evropske Unije koje ne pripadaju morskim ekosistemimaregistrovane su na Durmitoru. - U neposrednoj blizini »Buk Bijele«, uz promjenu klime izazvane ogromnom akumulacijom vode, biće ugroženo preko 1400 vrsta biljnog i zivotinjskog svijeta? Od toga 127 vrsta ptica. Prilikom realizacije sličnog projekta gradnje brane “Mratinje” na rijeci Pivi, orlovi su zauvijek izgubili svoja staništa, pa je realno očekivati da bi se isto ponovilo i u slučaju gradnje HE “Buk Bijela”
- Prirodne vrijednosti kanjona Tare na primjeru jedne dobro istražene grupe životinja.
U pitanju su insekti dvokrilci izuzetno značajni kao drugi po redu najvažniji oprašivači u prirodi (posle opnokrilaca) i najznačajniji regulatori brojnosti biljnih vaši u prirodi (Syrphidae).
Istraživanja koja traju od 1981. godine rezultovala su sa jednom doktorskom disertacijom, jednim magistarskim radom (mr Suzana Brajovic, Prirodnjački Muzej u Podgorici, 2004. godina), monografijom i velikim brojem radova u vrhunskim časopisima u svijetu kao i na medjunarodnim naučnim skupovima.
Za Crnuu Goru poznato 330 vrsta , a u kanjonima prisutno 279 što je 84,04% od toga 91 vrsta živi samo u crnogorskim kanjonima i nema ih van njih. Njihov opstanak zavisi od opstanka nepromijenjinih uslova u kanjonima. Preko deset vrsta su endemi ovih kanjona i medjunarodna obaveza Crne Goreje njihova potpuna zaštita (ovi podaci se odnose u 80% na prostor kanjona Tare i njegovih bočnih pritoka kao sto je to kanjon Sušice). Ovi podaci su alarmantni. Sa jedne strane kao pokazatelj neizmjernog bogatstva živog svijeta, a sa druge kao opomena da se ti prostori nikako ne smiju ugroziti.
U pitanju su istraživanja u regionima u kojima su promijenjeni uslovi staništa promjenom nivoa vode.
Pokazatelji ukazuju na redukciju broja vrsta i do 60% u tako izmijenjenim klisurama.Posebno je važno istaći da prvo nestaju najredje i najvažnije vrste koje su obično i najosjetljivije, a da ih zamjenjuju široko rasprostranjene i obične vrste
Onemogućen pristup informacijama
Informacije o izgradnji brane su vrlo škrte i pojavljivale su se samo kao sićušna informacija u dnevnim novinama, do pokretanja eko kampanje “Neću baru, hoću Taru”, krajem Maja 2004. godine, od strane NVO “Most”. Međunarodne konvencije koje traže da se omogući pristup informacijama kad je u pitanju zaštita životne sredine i omogući učešće u odlučivanju (Arhus proces) u potpunosti su ignorisane.Prekršena je Pariska konvencija o zaštiti prirodne baštine iz 1972 koja obavezuje da bilo kakva radnje na dijelu pod zaštitom prvo treba obavijestiti UNESCO-o (ovdje je UNESCO saznao za planove od NVO)
Seviljska konferencija iz 1995 godine dala je zakonski okvir kojim su postavljeni pravni temelji za funkcionisanje rezervata biosfere čije se smjernice u ovom slučaju upotpunosti krše. Od Ministarstva Ekonomije nije bilo moguće dobiti bilo kakvu informaciju, kao ni od drugih Vladinih agencija.. Isti je slučaj sa Ministarstvom zaštite životne sredine i uređenja prostora. Ovo Ministarstvo je nadležno za izdavanje saglasnosti na studiju o ekološkoj opravdanosti izgradnje brane i posljedicama potapanja najljepših kanjona.
Pišemo više pisama po ovom problemu odgovornim ljudima iz vlasti CrneGore i ni na jedno ne dobijamo odgovor.Sve ove činjenice nam ne ulivaju nikakvo povjerenje prema Vladinim organima i zbog svega smo bili prisiljeni da vodimo kampanju za spas rijeke Tare
Koraci ka gradnji HE «Buk Bijela»
Podgorica, 12. 02. 2003 . - Zajednički Odbor RS i Crne Gore za Tender za izgradnju Hidroelektrane "Buk-Bijela" na Drini usaglasio je na sastanku u Nikšiću Sporazum o realizaciji i gradnji ovog hidroenergetskog sistema.
Podgorica, 30.4.2004. Na sjednici Vlade Crne Gore, prihvaćen je i Sporazum o saradnji Republike Srpske i Republike Crne Gore na realizaciji izgradnje i korišćenja zajedničkog Hidroenergetskog sistema Buk-Bijela, navodi se u saopštenju Biroa za odnose sa javnošću.
Banjaluka, 30.4.2004 . Komisija Vlade RS otvorila je tendersku ponudu u vezi projekta izgradnje hiodroelektrane Buk Bijela u sastavu predsjednik Mladen Begenišić, Željko Ratković i Jelena Jokanović članovi. Tenderu su pristupili ETF London , Mont Montaža CLC i Vijadukt – inžinjering.
Ovakvim potezima energetski lobi konstantno zbunjuje javnost pokušavajući nas dovesti pred svršen čin.Takodje se govori o već uloženim novcima sa istom namjerom djelovanja na javnost kao da se radi o već gotovom poslu.
Hronologija kampanje “Neću baru, hoću Taru”
Zabljak, 05.5.2004 – PRVO REAGOVANJE NGO MOST POVODOM NAJAVE IZGRADNJE HIDROELEKTRANE
Kao odgovor na usvajanje Sporazuma o izgradnji hidroelektrane «Buk Bijela», NGO «Most» sa Zabljaka izlazi u javnost sa saopstenjem u kome trazi slobodno izjasnjavanje svih gradjana Crne Gore o ovom problemu, istovremeno upozoravajuci da se ovako vazna odluka ne smije donijeti « u nekom kabinetu, izmedju nekoliko ljudi i interesnih grupa, daleko od ociju javnosti» . U saopstenju je javnost upozorena na pogubne ekonomske i ekoloske posledice realizacije ovakvog projekta. “ NVO „Most“ ukazuje i na činjenicu da hidroelektrana „Buk Bijela“ pored svih promašaja ne bi bila čak ni elektrana koja služi samo Crnoj Gori, već bi samo trećina ukupno proizvedene električne energije pripadala Crnoj Gori. Da li mi to, onda, žrtvujemo Taru za trećinu hidrocentrale ”. «Ako je Crna Gora spremna da za svojih 30% čeka 30 godina na iskorišćenu branu(sa mogućnostima produženja roka) onda se postavlja pitanje da li tako ekološki potresena zaslužuje svoju slobodu». Cijelo saopštenje
Most na Tari, 05.6.2004 PRVI PROTEST PROTIV IZGRADNJE HE
Odrzan prvi protest gradjana i NGO sektora protiv gradnje hidroelektrane «Buk Bijela». Aktivisti ekoloskih NGO iz Pljevalja i Zabljaka su o rganizovali spuštanje sa najvišeg luka Mosta i razvili zastavu sa porukom za spas Tare,
Zabljak, 14.6.2004 -- POKRENUTA ON – LINE PETICIJA ZA SPAS TARE
NGO «Most» je na svom sajtu www.durmitorcg.com pokrenuo on – line peticiju protiv izgradnje hidroelektrane «Buk Bijela», sa zeljom da na jednom mestu objedini sve glasove ljudi iz citavog svijeta koji shvataju sta znaci potopiti dio najatraktivnije rijeke u Evropi. Do kraja novembra 2004, broj potpisa na on – line peticiji vec prelazi 2200.
Most na Tari, 27.6.2004 -- DRUGI PROTEST PROTIV GRADNJE HE
Odrzan drugi protestgradjana i NGO sektora protiv gradnje hidroelektrane «Buk Bijela». Odrzan je i performans “bacanje pogleda sa Mosta na Tari u prošlost i budućnost”, u prisustvu vise stotina gradjana i gostiju iz Slovenije. Promovisan moto kampanje “Necu baru, hocu Taru” (obraćanje na Mostu)
Žabljak, 20.7.2004 . -- IZVJEŠTAJ O NEKONTROLISANOJ SJEČI ŠUMA U KANJONU TARE NGO “Most” upoznao crnogorsku javnost s problemom nekontrolisane sjece sume ukanjonu TARE - turisticko izletista "TMORA" sa nazivom kampanje DURMITORSKI MASAKR MOTORNOM TESTEROM! Simptomatično je da se opet na udaru nalazi višestruko zaštićeni kanjon sa kojim stanovnici ovih područja opstaju po pravilima održivog razvoja vjekovima.
Scepan Polje, 11.7.2004 – PROBOJ KAMPANJE U MEDIJE Drugi po redu protest pod nazivom “Necu baru, hocu Taru” u prisustvu velikog broja TV ekipa i stampanih medija, pred vise desetina splavara, gradjana Scepan polja i Pivskog kraja, Zabljaka, Pljevalja … «Citav Basen Tare je i ekonomski i ekoloski povezan sa ljudima koji zive uz rijeku. Potapanjem bi se obesmislilo svako nadanje o boljem zivotu, o razvoju turizma i sela. To nije nimalo zanemarljivo jer sve opstine koje greavitiraju uz Taru ostace osakacene bez buducnosti».(Cijelo obraćanje)
Zabljak, 21.7.2004 . -- PODRŠKA EKO ORGANIZACIJA IZ EVROPE
NGO «Most» dobija pisanu podrsku od « European Nature Heritage Fund – Euronatur” iz Nemacke i “IUCN Europe”, kao i od velikog broja ekoloskih NGO iz regiona. Siri se ideja o zajednickoj akciji velikog broja NGO iz citave Evrope protiv gradnje hidroelektrane na rijeci Tari.
Crno Jezero, 25.7.2004 . -- PROTEST I PERFORMANS “ŽIVI MOST BRANI TARU” NGO “Most” organizovala protestnu setnju do Crnog Jezera i otpocelo prikupljanje potpisa protiv gradnje “Buk Bijele” za medjunarodnu peticiju i samo za nekoliko sati prikupljeno preko 300 potpisa gradjana. Izveden performans “Zivi most brani Taru” - svi prisutni su, hvatajuci se za ruke, napravili simbolicni most kojim su pokazali da su gradjani spremni da istraju u odbrani Tare .” Ako dodje do potapanja 12 km kanjona od Šćepan Polja, desio bi se lančani efekat na cijeli kanjon i priroda više nikada ne bi bila ista. Minimiziranje značaja potapanja dijela kanjona koji je van granica Nacionalnog parka je, stoga, na određeni način i zlonamjerno. Potapanje Tare je potapanje ljudi! » opširnije
Zabljak, 27.7.2004 . -- RAD NA DEKLARACIJI ZA ZAŠTITU TARE
NGO «Most» je sa odgovarajucim timom pravnih strucnjaka izradio Deklaraciju o zastiti rijeke Tare, koja ce biti podnijeta na usvajanje Skupstini Crne Gore, ukoliko je svojim potpisima podrzi najmanje 6.000 gradjana Crne Gore.
NGO «Most» je uputio poziv nevladinim organizacijama u Crnoj Gori da učestvuju u akciju sakupljanja potpisa za pokretanje skupstinske rasprave o usvajanju Deklaracije o zastiti rijeke Tare, cijim bi se usvajanjem otklonila svaka opasnost od gradnje hidroelektrane «Buk Bijela». « Pozivamo sve nevladine organizacije koje mogu da uzmu učešća u akciji i da preko svoje mreže na terenu organizuju prikupljanje potpisa ( u danu „Crna Gora za Taru“). Sve organizacije koje uzmu učešće u akciji, jednako će biti zaslužne za konačan ishod u zaustavljanju namjere potapanja naljepše rijeke u Evropi » poziv NVO sektoru
NGO “Most je prepoznao suštinu : samo građani imaju pravo presuđivati potencijalu po kome je Crna Gora prepoznatljiva u Svijetu. U samo 20 dana javilo se vise od 20 nevladinih organizacija iz skoro svih crnogorskih gradova, koje su 19. augusta potpuno volonterski ucestvovale u akciji
"CRNA GORA ZA TARU"
IZRADA MAJICA «NEĆU BARU, HOĆU TARU» -- NGO «Most» distribuirao vise stotina majici sa natpisom «Necu baru hocu Taru», koje su momentalno postale hit u citavoj Crnoj Gori. Istovremeno, emituje se i TV spot «Necu baru, hocu Taru» na TV «Pink Montenegro» zahvaljujući studiju „Banjo“ iz Budve. NGO «Most» postavio bilborde «Necu baru, hocu Taru» na dva mesta u Zabljaku, u saradnji sa HTM –om Durmitor.
Most na Tari, 1.8.2004 . -- NAJAVA «DANA ZA TARU» Ekoloske organizacije organizovale nov protest na kome je MOST najavio da ce 19.9.2004 biti organizovano, u istom danu, sakupljanje potpisa za pokretanje skupstinske rasprave o Deklaraciji za zastitu rijeke Tare, u svim gradovima Crne Gore. obracanje na Mostu
Hotel „Planinka“, 18.8.2004 . – KONFERENCIJA ZA ŠTAMPU, objavljeni detalji akcije „DAN TARE U CRNOJ GORI – CRNA GORA ZA TARU
„Više puta je dokazano da hidroelektrane donose ogromne klimatske, migracione, ekonomske, i ekološke promjene. Primjer Pive je najuverljiviji dokaz da jednom učinjena šteta prirodi, ostaje zauvjek. Sa planovima da i Taru pretvore u baru, ekološka, a posebno turistička Crna Gora bi primila bi takav udarac, koji bi se odrazio i na razvoj i na sve planirane projekte koji treba da obezbjede bolji život ljudima u cijeloj Crnoj Gori“.
“ U ime svih organizacija, NVO "Most", kao organizator i koordinator akcije, poziva građane Crne Gore da u četvrtak, 19.8.2004. ponesu lične dokumenta i u svojim gradovima potpisom podrže akciju za spas rijeke Tare.
Građani će imati i mogućnost da u dnevnom listu "Vijesti", u četvrtak, potpisom u posebnom formularu i slanjem istog na adresu NVO "Most", podrže akciju“.
Zabljak, Crna Gora, 19.8.2004 . Akcija „DAN TARE U CRNOJ GORI – CRNA GORA ZA TARU“ u prvom danu sakupljanja potpisa prevazisla sva ocekivanja. Samo u tom danu je prikupljeno oko 11.000 potpisa gradjana Crne Gore, a potpisi su se prikupljali u Podgorici, Zabljaku, Niksicu Cetinju, Pluzinama, Pljevljima, Beranama, Herceg Novom, Baru, Ulcinju, Tivtu, Kotoru, Bijelom Polju, Mojkovcu, Kolasinu…Istovremeno je prikupljanje potpisa organizovano i u Pragu od strane Drustva Crnogorsko – Ceskog prijateljstva, kao i u Banjaluci . “11000 hiljada potpisa u jednom danu srazmjerno broju stanovnika je podatak i za najvece evropske demokratije. Posebno smo ponosni na gradjane Crne Gore koji su svim srcem dali podrsku za Taru.Ova akcija ce uci u anale gradjanske inicijative… Imali smo komentara na punktovima da se ‘'juce mnogima vratila vjera u ljude''. (NVO “MOST”)
Pored ovih potpisa na nasu adresu neprekidno - i danas - dolaze potpisi organizacija i pojedinaca iz Kipra, Praga, Novog Sada, Ljubljane,Barselone, Moskve, Banja Luke, Rijeke, Beograda, Toronta i taj broj potpisa uveliko prelazi 10 000.
Crna Gora, 20.8.2004 . -- JAVNE LIČNOSTI BRANE TARU
Zbog velikog interesovanja gradjana i zelje da potpisom podrze akciju za spas Tare, akcija je produzena i narednih dana. Peticiju su potpisali i mnogi lideri kako opozicionih, tako i vladajucih stranaka, medju kojima i Ranko Krivokapic, predsednik Skupstine Crne Gore. Akciju su svojim potpisima podrzali i clanovi Olimpijskog odbojkaskog tima SCG sa porukom da bi voleli da naredne godine uzivaju u splavarenju “netaknutom Tarom”.
Premijer Crne Gore, Milo Djukanovic je u poseti Zabljaku rekao tada da “ne moze da zamisli vladu koja bi ugrozila Taru”. Predsjednik Skupstine Crne Gore, Ranko Krivokapic je rekao da ce Deklaracija o zastiti rijeke Tare biti na dnevnom redu Skupstine u oktobru, rekavsi da “to pitanje jednom za svagda moramo skinuti sa dnevnog reda”
Pisma podrske stizu sa svih strana, i od mnogih Univerziteta u Crnoj Gori i Srbiji (Biološki, Fakultet primenjenih umjestnosti, Pravni…), a medju potpisnicima medjunarodne peticije su i mnogle licnosti iz javnog zivota, glumci, pjevaci, novinari…
Podrska biologa iz Moskve, Beograda, Podgorice, Novog Sada, Ljubljane, Praga, Rijeke ,Svjetskih ekoloskih organizacija, Univerziteta, Ekoloskih kongresa (PODRŠKA)London, 24.8.2004 . -- SVJETSKI MEDIJI O TARI
Londonski BBC je u programu «BBC World» emitovao obiman prilog o lepotama Kanjona Tare i same reke. “ Nacionalni park Durmitor sadrzi jedan od najdubljih i najljepsih kanjona u Svijetu.Tara je pravi dragulj.Kanjon Tare je dugacak 95 kilometara za splavarenje i daleko je najatrakivniji za mnoge posjetioce spremne za avanturu” (BBC).Pored BBC televizije reportažu o našoj kampanji emitovale su i RAI 3 televizija , mnogi časopisi i internet mediji u Evropi
Podgorica, 15.9.2004.
PREDAJA SAKUPLJENIH POTPISA ZA PARLAMENTARNU RASPRAVU O DEKLARACIJI ZA ZAŠTITU TARE
Delegacija NGO “Most” u pratnji predstavnika preko 30 NGO iz Crne Gore koje su ucestvovale u prikupljanju potpisa za raspravu o Deklaraciji o zastiti rijeke Tare u Skusptini Crne Gore, predala je prikupljeni materijal Skupstini. Delegaciju je primio Predsednik Skupstine Ranko Krivokapic i u srdacnom razgovoru potvrdio opredeljenost da poslanici donesu konacnu odluku o buducnosti Tare. Predavanje potpisa press
Profesor Milorad Vasović je NVO »Most« dao podatke o PODRŠCI 562 NAUČNIKA IZ EVROPE I SVETA , kao i podatak da je SVETSKI KONGRES GEOGRAFA 1984 GODINE u Edinburgu, JEDNOGLASNO POZDRAVIO AKCIJU ZA SPAS TARE, PROTIV GRADNJE HIDROELEKTRANE.Javnost treba da zna da je profesor Vasović direktni potomak »loze Jovana Cvijića« u naučnom smislu, jer je bio asistent prof. Milojevića, koji je bio prvi asistent i saradnik legendarnog Jovana Cvijića.
ZAŠTO JE POGUBAN BOT SISTEM FINANSIRANJA -- BOT sistem finasiranja karakterističan je za zemlje u razvoju, Daleki Istok, Afriku. Te siromašne teritorije, pošto nemaju novca, ustupaju svoje prirodne resurse stranim investitorima. Objekat u koji se investira vraća se obično nakon više decenija. Svjetska banka odbija da učestvuju u projektima koji se rade po BOT sistemu. obrazloženje Svjetske banke o odbijanju kreditiranja jedne hidroelektrane u Vijetnamu, koja se gradila po BOT sistemu. Procjenjuje se da u takvim investicijama zemlje koje ulažu svoje prirodne resurse gube . (22.10.2004. magazin Monitor)
Podgorica, novembar 2004 –
PREDSTAVNICI NGO “MOST” U SKUPŠTINI CRNE GORE – Četvroročlana delegacija NGO “Most” prisustvuje zasedanju Skupstine Crne Gore i raspravi o Deklaraciji o zaštiti rijeke Tare. Delegacija NGO “Most”, nastoji da obrazloži pred poslanicima Crne Gore vrijednost Deklaracije i intenzivno radi na njenom konačnom usvajanju.Podrška gradjana Crne Gore naporima da se sačuva rijeka Tara je apsulutna, ona je ujedinila sve akademije, crkve, i do sada nepomirljive političke structure.Po našim procjenama preko 80% gradjana Crne Gore uvijek će biti protiv potapanja suze Evrope.. Uvodna riječ Zavrsna rijec
Skupština usvojila Deklaraciju o zaštiti rijekeTare
Podgorica, Utorak, 14. December 2004. 15:57
Crna Gora - Skupština Crne Gore većinom glasova usvojila je danas Deklaraciju o zaštiti rijeke Tare koju je inicirala nevladina organizacija Most, u akciji je uzelo ucesce preko 20 NVO iz Crne Gore i potpisom podrzalo više od deset hiljada biraca.
Deklaracijom se sprječava gradnja objekata koji bi ugrozili kanjon rijeke Tare, a inicirana je nakon najave o mogućnosti podizanja hidroelektrane "Buk-Bijele" kojoj bi bilo potopljeno 12 kilometara "suze Evrope".
Protiv Deklaracije izjasnilo se 29 poslanika vladajuće Demokratske partije socijalista, koji su ostali pri ranije izrečenom stavu da neće podržati pomenuti dokument. Poslanik te partije Ljubica Džaković nije bila u sali tokom glasanja.
Deklaraciju je podržalo 35 poslanika iz Socijaldemokratske partije, Socijalističke narodne partije, Liberalnog saveza, Demokratske unije Albanaca i Demokratskog saveza u Crnoj gori.
Sjednici nijesu prisustvovali poslanici Narodne stranke, Demokratske srpske stranke i Liberalne partije, koji bojkotuju rad parlamenta.
Deklaracija najljepsi poklon gradjanima za Novu 2005 godinu
UNESCO - Dalje ruke od Tare
Ekspertska misija UNESCO-a i Svjetske unije za zastitu prirode(IUCN) ostro se usprotivila gradnji HES “Buk Bijela” i tako najvjerovatnije stavila tacku na visegodisnje nastojanja energetskog lobija s obje strane granice da potopi najljepsi kanjon u Evropi. Misija je zvanicno obavijestila vlade Crne Gore i Republike Srpske da ce Komitetu za svjetsku bastinu (MAB) predloziti da Nacionalni park “Durmitor” stavi na listu ugrozenih lokaliteta, jer projekat “Buk Bijela” predstavlja “potencijalnu prijetnju za izuzetnu univerzalnu vrijednost lokaliteta, kao i za njen integritet Opsirnije
Vlada odustala od Buk Bijele
Crnogorska Vlada odustala je od gradnje hidroelektrane „Buk Bijela”, saopštio je ministar ekologije Boro Vučinić u pismu Stalnoj delegaciji Srbije i Crne Gore pri Organizaciji Ujedinjenih nacija za nauku, obrazovanje i kulturu (UNESCO).Vučinić je istakao da raspolažući postojećim fondom informacija i izraženim opredeljenjima razvoja Crne Gore kao ekološke države, Vlada jasno daje prioritet zaštiti Tare i Nacionalnog parka Durmitor, u odnosu na potrebu daljih investicija u razvoj energetskog sistema. Opsirnije
OSNOVNI PODACI O NGO “MOST”
NGO “MOST” -- Nevladina organizacija "Most" osnovana je 2002. godine na Žabljaku i u punom znacenju ove rijecije takva organizacija – organizacija koja spaja! Nema nikakve finansijere za kampanje koje radi, i od prvog dana sve je uradjeno potpuno volonterski i takodje bez bilo kakve politizacije i zloupotreba akcije. Finansijski smo potpuno iscrpljeni, ali smo posebno ponosni na činjenicu da smo cijelu kampanju vodili od sredstava članova naše organizacije. WEB MOSTA
OSTALI PROJEKTI
PROJEKAT WWW.DURMITORCG.COM -- Od svog osnivanja, NGO “Most” je započela i uspješno zaokružila projekat web portala www.durmitorcg.com koji ima za cilj promociju zaštite prirodnih vrijednosti durmitorskog kraja i prezentaciju turističke ponude tog dijela Crne Gore.
KAMPANJA: DURMITORSKI MASAKR MOTORNOM TESTEROM –
NGO «Most» je sredinom godine javnosti prezentovao problem brutalnog uništavanja šumskog kompleksa „TMORA“ ( dobila ime po crnogoričnoj šumi, koja je gusta, tamna, tmurna – tmorna ) na granici Nacionalnog parka „Durmitor“, NGO „Most“ upozorava da se nesmanjenim tempom, dugi niz godina, uništavaju najljepši predjeli uz sami kanjon Tare, kao i stoljetnja stabla. Kao posebno atraktivno izletište, ucrtano na svim turističkim mapama , Tmora po atraktivnosti spadaju u omiljena izletišta od nacionalnog značaja. Tmora se, naime, nalazi na samoj ivici, uz granicu Nacionalnog parka „Durmitor“ i po svakom kriterijumu treba da predstavljaju strogo zabranjenu zonu sječe.
Broj „žrtava“ masakra motornom testerom ide i do 20.000 kubika godišnje, koji se kao najprostija sirovina prodaju u bescenje, ostavljajući pustoš koju priroda teško može da obnovi i za sto godina. Sa druge strane, nijednom nije organizovano pošumljavanje ogoljenih predjela
PROJEKAT: EKO ZONA «DURMITOR» -- Durmitor je područje koje je zbog privrede bazirane na turizam i poljoprivredu sačuvano od štetnih uticaja moderne civilizacije. Imamo najatraktivniji i najperspektivni prostor u Crnoj Gori koji će kroz ovaj projekat dobiti još više na značaju. Zona je prostorno zamišljena i izvan granica Nacionlanog parka jer po svim kriterijumima zadovoljava najstrožije ekološke standarde. Ono što je brzom, nekontrolisanom industrijalizacijom gotovo nestalo u razvijenim zemljama, ono za čim žudi čitav svijet, još uvek postoji na Durmitoru. Zbog svega ovoga smatramo da cjelokupno područje Durmitora treba biti obuhvaćeno ovim projektom jer upotpunosti opravdava naziv „EKO ZONA DURMITOR“.
Hitno pokretanje ovakvog projekta i donošenje strategije za njegovu realizaciju inicirano je činjenicom nedovoljnog iskorišćenja ogromnih potencijala koji su od skoro pod pritiskom da se čak fizički promijene što je na primjeru Tare posebno alarmantno .
U osnovnom nizu turizam je jedini do sada pokazivao i donekle opravdavao svoje mogućnosti. Ono što ga sada sa neminovnom privatizacijom sigurno može upotpuniti jeste baš zasnivanje na Eko turizmu i proizvodnji organski zdrave hrane. Ovakva ponuda i proširenje na seosko područje će kroz usluge i smještaj pomoći da se čitav lanac učini upravo održivim i perspektivnim.
Tokom realizacije projekta jedan od prioriteta je obezbeđivanje što šire podrške lokalne zajednice . Osnovna ideja projekta je transfer znanja, ideja i informacija i osposobljavanje lokalne zajednice za samostalnu realizaciju praktičnih rezultata svakog pojedinog dijela projekta
Ovakva rješenja biće stimulans za povratak starih zanata, etno sela, domaće radinosti i male privrede što može vrlo brzo donijeti vidjlive ekonomske rezultate.
Bude li usvojena ovakva koncepcija razvoja ovog dijela Crne Gore, svaki proizvod bi na sebi mogao nositi znak Eko zona Durmitor, što bi bila svojevrsna oznaka kvaliteta
(Predstavljanje projekta 27.10.2004 na konferenciji za medija u Žabljaku)